Văn khấn gia tiên ngày giỗ

Ý nghĩa ngày giỗ (kỵ nhật)

Ngày giỗ — kỵ nhật — là ngày mất hàng năm của người thân đã khuất. Trong đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người Việt, giỗ chạp là dịp quan trọng để con cháu tề tựu, tưởng nhớ công ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Không khí ngày giỗ khác hẳn lễ Tết: trầm lắng hơn, sâu nặng nghĩa tình hơn, là lúc cả dòng họ ngồi lại bên mâm cơm cúng, ôn chuyện người xưa, nhắc con cháu về gốc gác của mình.

Nét đặc biệt trong lễ giỗ là thứ tự khấn: trước khi mời hương linh người được giỗ về, gia chủ phải khấn Thổ Công xin phép cho vong linh được về hưởng lễ — bởi theo quan niệm, Thổ Công là “chủ nhà” cai quản đất ở. Nhiều nơi còn giữ tục làm lễ Tiên thường (cáo giỗ) vào chiều hôm trước để mời người được giỗ và Gia tiên nội ngoại “về trước” ăn giỗ. Chính những chi tiết ấy giữ cho ngày giỗ Việt sự trang nghiêm, ấm cúng và đầy tính giáo dục về lòng hiếu thảo.

Sắm lễ

• Hương, hoa, trầu cau, rượu, nước
• Mâm cỗ mặn (những món người mất lúc sinh thời ưa thích, nếu có thể)
• Xôi, chè, hoa quả
• Vàng mã tuỳ tâm

Bài văn khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên nội ngoại, chư vị Hương linh.

Tín chủ (chúng) con là… ngụ tại…

Hôm nay là ngày… tháng… năm…, chính ngày giỗ của… (cụ/ông/bà…). Tín chủ con cùng toàn thể con cháu tưởng nhớ ân đức sinh thành dưỡng dục, thành tâm sắm lễ, hương hoa cơm canh, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.

Cúi xin mời hương linh… về hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành của con cháu; đồng thời kính mời chư vị Gia tiên nội ngoại cùng về phối hưởng. Cầu xin Gia tiên phù hộ độ trì cho con cháu mạnh khoẻ, gia đạo bình an, làm ăn thuận lợi, học hành tấn tới.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Thời điểm và trình tự cúng

• Cúng đúng ngày mất âm lịch hàng năm; hôm trước thường có lễ Tiên thường (cáo giỗ) để xin phép Thổ Công và báo với người được giỗ.
• Khấn theo thứ tự: Thổ Công trước (xin phép), rồi mới khấn hương linh người được giỗ cùng Gia tiên nội ngoại.
• Con cháu ăn mặc chỉnh tề, giữ không khí trang nghiêm; mâm cỗ tuỳ tâm và điều kiện, cốt ở lòng thành và sự sum họp.

Lưu ý khi hành lễ

• Đọc văn khấn thành tâm, rõ ràng, trang phục chỉnh tề; không cần quá câu nệ từng chữ.
• Chọn giờ hoàng đạo trong ngày để hành lễ (xem tại trang Lịch âm hôm nay).
• Thắp hương số lẻ (1, 3 hoặc 5 nén); đợi hương tàn khoảng 2/3 mới hạ lễ, hoá vàng.
• Trước ngày giỗ chính thường có lễ Tiên thường (cáo giỗ) vào hôm trước để xin phép Thổ Công và báo với người được giỗ.