Văn khấn mùng 1 hàng tháng (Thổ Công và Gia tiên)

Ý nghĩa ngày mùng 1

Trong quan niệm của người Việt, mùng 1 âm lịch — hay còn gọi là ngày Sóc — là điểm mở đầu của một tháng, thời khắc mặt trăng và mặt trời cùng nằm về một phía, khởi sinh một chu kỳ mới. Ông bà ta tin rằng “đầu xuôi đuôi lọt”: những gì diễn ra vào ngày đầu tháng có sức vang vọng lên cả tháng, nên nhà nào cũng muốn mở đầu bằng sự sạch sẽ, tươm tất và một nén hương thành kính.

Lễ mùng 1 tại gia không cầu kỳ mâm cao cỗ đầy. Cái cốt lõi nằm ở thứ tự: khấn Thổ Công — vị thần trông coi đất đai, nhà cửa — trước, rồi mới đến Gia tiên. Đó là cách người xưa giữ đạo lý “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” và tôn ti trên dưới: xin phép chủ đất trước khi mời ông bà về. Một mâm lễ chay đơn sơ với hương hoa, chén nước trong, đôi khi chỉ là đĩa hoa quả theo mùa, nhưng đặt bằng cả tấm lòng, vẫn trọn vẹn hơn mâm cỗ lớn làm cho có.

Sắm lễ

• Hương, hoa tươi, trầu cau
• Nước sạch, rượu trắng
• Hoa quả tươi (ngũ quả hoặc theo mùa)
• Bánh kẹo hoặc xôi, chè (tuỳ tâm, lễ chay là đủ)

Bài văn khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh.

Tín chủ (chúng) con là… ngụ tại…

Hôm nay là ngày mùng 1 tháng… năm…, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án. Cúi xin chư vị Tôn thần thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông, người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Thời điểm và cách cúng

• Nhiều gia đình cúng từ chiều tối 30 (lễ tiên thường, còn gọi là cúng chiều hôm trước) để sáng mùng 1 nhà cửa đã ấm hương; nếu bận thì cúng vào sáng sớm mùng 1 đều được.
• Nên lau dọn ban thờ, thay nước, thay hoa trước khi thắp hương — không rút chân hương hay bao sái ban thờ đúng lúc đang cúng.
• Kiêng to tiếng, cãi vã trong ngày đầu tháng; giữ nhà cửa gọn gàng, tâm thế nhẹ nhàng — đó cũng là một phần của lễ.

Lưu ý khi hành lễ

• Đọc văn khấn thành tâm, rõ ràng, trang phục chỉnh tề; không cần quá câu nệ từng chữ.
• Chọn giờ hoàng đạo trong ngày để hành lễ (xem tại trang Lịch âm hôm nay).
• Thắp hương số lẻ (1, 3 hoặc 5 nén); đợi hương tàn khoảng 2/3 mới hạ lễ, hoá vàng.
• Có thể cúng từ chiều 30 (lễ tiên thường) hoặc sáng mùng 1.