Văn khấn ông Công ông Táo (23 tháng Chạp)

Ý nghĩa tục cúng ông Công ông Táo

Trong tín ngưỡng dân gian Việt, Táo Quân là ba vị thần cai quản bếp núc — nơi giữ lửa và giữ ấm cho cả nhà. Suốt một năm, các Táo chứng kiến mọi chuyện lớn nhỏ trong gia đình. Đến ngày 23 tháng Chạp, các ngài cưỡi cá chép hoá rồng về trời tâu trình với Ngọc Hoàng những điều hay dở của gia chủ. Bởi thế, lễ tiễn Táo vừa là lời tạ ơn một năm được che chở, vừa gửi gắm mong ước các ngài “nói tốt” cho nhà mình.

Điểm đặc sắc nhất của lễ này nằm ở con cá chép. Người Việt tin cá chép vượt vũ môn hoá rồng — nên cá chép vừa là phương tiện đưa Táo về trời, vừa mang biểu tượng của sự thăng tiến, vượt khó. Tục thả cá chép ra sông hồ sau khi cúng vì thế không chỉ là nghi thức, mà còn là một hành động phóng sinh đầy nhân văn, dạy con cháu lòng từ bi và sự trân trọng thiên nhiên.

Sắm lễ

• Mũ ông Công ba cỗ (hai mũ ông, một mũ bà) hoặc bộ vàng mã Táo Quân
• Cá chép sống (phóng sinh) hoặc cá chép giấy
• Hương, hoa, trầu cau, rượu
• Mâm cỗ mặn hoặc chay tuỳ gia cảnh

Bài văn khấn

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Tín chủ (chúng) con là… ngụ tại…

Hôm nay ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, kính dâng Tôn thần. Thắp nén tâm hương, tín chủ con thành tâm kính bái.

Chúng con kính mời ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm, xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con trai gái, già trẻ sức khoẻ dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)

Thời điểm và cách cúng

• Cúng trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp — theo quan niệm, sau giờ Ngọ các Táo đã lên đường, cúng muộn sẽ lỡ.
• Lễ vật đặc trưng: bộ mũ áo Táo Quân (2 mũ ông, 1 mũ bà) và cá chép sống (hoặc cá chép giấy).
• Khi thả cá, nên thả nhẹ nhàng ở nơi nước sạch, không đứng trên cao ném xuống và tuyệt đối không vứt cả túi nilon — thả cá chứ không thả rác.

Lưu ý khi hành lễ

• Đọc văn khấn thành tâm, rõ ràng, trang phục chỉnh tề; không cần quá câu nệ từng chữ.
• Chọn giờ hoàng đạo trong ngày để hành lễ (xem tại trang Lịch âm hôm nay).
• Thắp hương số lẻ (1, 3 hoặc 5 nén); đợi hương tàn khoảng 2/3 mới hạ lễ, hoá vàng.
• Cúng trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp; thả cá chép nhẹ nhàng ở nơi nước sạch, không thả cả túi nilon.